1 Haziran 2017’den 1 Haziran 2018’e kadar yollarda geçen bir yıl.

Polonya’dan yola çıktık ve sırasıyla şu ülkeleri ziyaret ettik; Litvanya, Letonya, Estonya, Finlandiya, Rusya, Moğolistan, Güney Kore, Japonya, Tayvan, Endonezya, Kamboçya, Tayland, Laos, Malezya, Singapur, Filipinler, Arjantin, Uruguay, Şili ve Brezilya.

Tayland ve Uruguay’a 2’şer kez ve Arjantin’e 3 kez giriş yaptık ve ayrıldık.

Çoğunlukla hostellerde olmak üzere, konuk evlerinde, pansiyonlarda ve evlerde konakladık.

Otobüs, tren, uçak, feribot, kayık, tuktuk  ve scooter motorsiklet ile seyahat ettik.

Boğazımızdan hiç kısmadık. Asya’da her zaman dışarıda yerken, Güney Amerika’da ise genellikle kendimiz pişirdik ve yedik.

Kimi zaman günübirlik turlara katılıp o koy benim, şu ada senin sürüklendik, kimi zaman ise elektriksiz susuz 10 günlük çöl turlarında kendimizi dinledik.

Hiç bir şeyden eksik kalmadık, doya doya yaşadık.

Bir yılın sonunda ise işte günahımız:

En büyük üç harcama kalemlerimiz Ulaşım, Yiyecek & İçecek ve Konaklama oldu. Hazırlık yaparken günlük kişi başı ortalama 30 € harcama yapmayı ön görmüştük. Geçirdiğimiz 1 yıl içinde uzun mesafe ulaşım ve ülke geçişleri dahil tüm harcamaları hesaba kattığımızda kişi başı 13227 € harcama yapmışız. Yani günlük kişi başı 36 € ortalamaya denk geliyor. Tahminlerimizden biraz fazla. Ancak bu grafikte bu miktarın fazla olmasının en büyük sebebi, uzun mesafa ulaşıma ödediğimiz yüksek ücretler. Mesela Asya’dan Amerika’ya yaptığımız okyanus aşırı uçuş bütçemizi oldukça yoran cinstendi. Eğer bu seyahatin bu bir yıllık kısmını sadece Asya’da kalacak şekilde gerçekleştirseydik ülkeler arası ulaşıma daha az ödeme yapmış olurduk. Çünkü seyahatimiz süresince sadece günlük ulaşım, konaklama, yeme & içme gibi temel harcamalarımıza baktığımızda toplam kişi başı 9697 € harcamışız; yani günlük kişi başı 26 €.

Ulaşım 31% (8219 € – İki Kişi)

Ulaşım en çok harcama yaptığımız kalem. Seyahat ediyor oluşumuzdan dolayı, çok da şaşırılacak bir yanı yok. Bu miktarı otostop yaparak azaltabilirdik ancak tercih etmedik. En çok kullandığımız ulaşım aracı otobüs olmasına rağmen, en fazla ödeme yaptığımız havayolu ulaşımı (3956 € – İki Kişi) olmuş. Yukarıda da bahsettiğim gibi Ülke Geçişleri ve Şehirlerarası Ulaşımı günlük harcamaların dışında tutarsak günlük harcalama ortalaması belirgin bir şekilde düşüyor. Zira sadece ülke geçişlerine 4189 € (İki Kişi), şehirlerarası ulaşıma ise 2880 € (İki Kişi) ödeme yapmışız. Çok pahalı olan ve harcama miktarını oldukça artıran ülke geçişlerini tablonun dışında tuttuğumuzda kişi başı 13227 €’luk bütçe 11137 €’ya düşüyor.

En Pahalı 3 Ulaşım Kalemi:

Seul – Buenos Aires Uçuşu: 1017 € (İki Kişi)
Ulanbatur – Seul Uçuşu: 592 € (İki Kişi)
Osaka – Taipei Uçuşu: 402 € (İki Kişi)

Yiyecek & İçecek 29% (7744,85 € – İki Kişi)

Midemiz bayram etmiş. Bir yıl içerisinde 7744 €’luk gibi yemişiz, oh afiyetler olsun. Asya’dayken hostellerde genellikle mutfak yoktu. Zaten halkın çok büyük bir kısmı da sokaklarda, nightmarketlerde yemek yediği için kaldığımız yerlerde yemek yapma şansı çok bulamadık. Dolayısıyla Yeme & İçme kaleminde en büyük harcamayı Akşam Yemekleri (34% – 2659,31 €) için yapmışız. Bunu ise Market Alışverişleri (25% – 1948,37 €) takip ediyor. Özellikle Güney Amerika’da artık kolayca mutfak bulabildiğimiz için marketten alışveriş yapma oranımız seyahatimizin son çeyreğinde arttı. Öğle Yemekleri (21% – 1660,61 €) ve Kahvaltı (10% – 781,45 €) harcamalarını sokak satıcılarından aldığımız ufak tefek atıştırmalıklar, ya da ah şunu da bir deneyelim diyerek tek tadımlık aldığımız yiyecekleri dahil ettiğimiz Diğer (8% – 695,12 €) kalemi takip ediyor.

En Pahalı Akşam Yemeğimiz: 12 Haziran 2017 – Helsinki, Finlandiya (33 € – İki Kişi)
En Ucuz Akşam Yemeğimiz: 20 Aralık 2017 – Georgetown, Malezya (1,39 € – İki Kişi)

Konaklama 21% (5709,55 € – İki Kişi)

Bu bir yıl içerisinde 96 farklı hostelde / evde 283 gece ücretli konaklamışız. 96 kere check-in yapıp 118 farklı yatakta yatmışız. Tempomuz da hızlıymış. Bazı yerlerde 10 bazı yerlerde tek bir gece konaklamış olsak da ortalamaya vurduğumuzda hemen hemen her 3 günde bir yer değiştirmişiz. 53 gece couchsurfing yaparak ücretsiz konaklamışız, 19 geceyi ise otobüste, trende ya da havalimanında sabahlayarak geçirmişiz. 8 gece ise turlar eşliğinde ücret ödemeden (ya da ücreti tura dahil) konaklamışız. Sadece ücretli konakladığımız günleri dahil edersek tek gecelik konaklamaya kişi başı 10 € harcamışız. Tüm geceleri dahil ettiğimizde ise konaklama için ortalama olarak kişi başı 7,84 € harcama yapmışız.

En Pahalı 3 Konaklama:

12 Haziran 2017 – Helsinki, Finlandiya (47 € – Ortak WC, Banyolu İki Kişilik Oda)
31 Temmuz 2017 – Kawaguchiko, Japonya (34,70 € – Ortak WC, Banyolu Kapsül Hostel)
19 Ağustos 2017 – Dulan, Tayvan (33,70 € – Yurt Odası Ranza)

En Ucuz 3 Konaklama:

03 Ekim 2017 – Kampong Cham, Kamboçya (5,08 € – İki Kişilik WC, Banyo Dahil Oda)
01 Ekim 2017 – Kratie, Kamboçya (5,93 € – İki Kişilik WC, Banyo Dahil Nehir Manzaralı Oda)
15 Kasım 2017 – Pak Beng, Laos (6,14 € – İki Kişilik WC, Banyo Dahil Oda)

Tur Ödemesi 5,69% (1506,66 € – İki Kişi)

1 yıllık seyahatimizde bazı turlara katıldık. Mesela Moğolistan’da 8 günlük Gobi Çölü turu yaparken, Endonezya’da günü birlik doğa turlarına ya da Kamboçya’da, Tayland’da yine günü birlik deniz turlarına katıldık. Aslında seyahat esnasında kendimiz yapabiliyorsak benzer parkurları, turlara katılmakdan çok yana değiliz. Ancak bu turlarda ziyaret edilen yerleri kendi imkanlarımızla biz organize etmeye çalışsak çok daha pahalıya geldiği için bazı yerlerde kaçınılmaz olarak kendimizi turda bulduk. Özellike Moğolistan’ın Gobi Çölü ya da Laos’un Tropik ormanlarına yaptığımız çok günlü turları bölgeye deneyimsiz olan bizler için bir rehber eşliğinde yapmış olmak gerekliydi. Bazı turlar bütçemizin üzerinde olmasına rağmen son kuruşuna kadar değdiğini gönül rahatlığıyla söyleyebilirim. 8 günlük Moğolistan – Gobi Çölü turu için günlük kişi başı 52 € ödeme yaptık. Buna 8 gün boyunca bizi çölde oradan oraya taşıyan şöför ücreti, araç, 3 öğün yemek, konaklama, tüm kahrımızı çeken rehber ve tüm ören yerlerine giriş ücretleri dahildi. Yine benzer şekilde Laos’ta yaptığımız gece konaklamalı ve rehberli tropik orman turuna günlük kişi başı 62,5 € ödeme yaptık. Bu tur da benzer şekilde son kuruşuna kadar değdi. Seyahatimizin başından beri 2’si çok günlü olmak üzere toplam 19 tura katılmışız. Bir çoğu için her kuruşunu sonuna kadar hakettiler diyebilirim.

En Pahalı Tur: 8 Gün Gobi Çölü Turu, Moğolistan (836,40 € – İki Kişi)
En Ucuz Tur: Yarım Gün Tubing Turu, Vang Vieng, Laos (11,27 € – İki Kişi)

Kahve 3,47% (919,33 € – İki Kişi; Çoğunlukla Kasia)

Kahve içmeyi seviyorum ama kahvekolik değilim. Ancak Kasia her gün bir fincan kahve içmekten veya bir şehri ziyaret ettiğimizde o şehirde en azından bir tane kafe ziyaretinde bulunup farklı bir kahve tatmaktan çok zevk alıyor. Bunun sayesinde ziyaret ettiğimiz her ülkenin farklı kahve hazırlık ve sunumunu deneyimledik ve bu durum seyahatimize güzel bir renk kattı. Kahveye ortalama kişi başı günlük 1,2 € para harcamışız. Evdeyken kahveye harcadığımız miktardan çok çok daha az.

Etkinlik & Müze Giriş 3,34% (882,95 € – İki Kişi)

Bu kaleme ören yerleri, konserler, eğlence parkları, tapınaklar gibi bir yere girerken ödediğimiz tüm ücretler dahil. Kahveye ödediğimiz paradan daha az olması biraz ilginç tabi=)

En Pahalı 3 Giriş Ödemesi:

3 günlük Angkor Wat Giriş Bileti, Kamboçya (104,90 € – İki Kişi)
Fuji-Q-Highlands Eğlence Parkı, Japonya (78,65 € – İki Kişi)
Torres Del Paine Ulusal Parkı, Şili (56,09 € – İki Kişi)

Bira 2,77% (732,97 € – İki Kişi; Çoğunlukla Onur)

Bu harcamanın çoğunu Konur, Aslıhan ve Çiğdem aramıza katıldığı farklı süreler içerisinde yaptık. Taipei’deki, Dulan’daki hostellerdeki sohbetlerimizin, Kuta’daki, Koh Lanta’daki gün batımlarının, El Nido’da sırtımızdaki bira çuvalının (kelimenin tam anlamıyla), Coron feribotundaki karaoke partisinin şerefine gelmiş olsun tüm biralar. Yarasın.

Temizlik 1,19% (315,05 € – İki Kişi)

Aslında bu kategorinin altında çamaşır yıkama ve bazı hijyen alışverişlerimiz dahil. Ancak tüm çamaşır yıkama harcamaları dahilken, tüm hijyen alışverişleri ne yazık ki dahil değil. Çünkü mesela markete gidiyoruz, yiyecek içecek ile birlikte diş macunu ya da şampuan almışsak bunu tek tek ayırıp hesaplamak yerine market alışverişlerine dahil ettik. Sadece hijyen ürünleri almışsak bir alışverişte, o zaman bu kategori altına soktuk. Dolayısıyla bu kategori görünenden bir miktar daha fazla olabilir. Hemen hemen her hafta çamaşırlarımızı yıkattık ya da kendimiz yıkadık.

Kartpostal 0,47% (123,76 €)

Maceramız esnasında hem hafif seyahat etmek istememizden hem de bütçe kontrolünden dolayı ziyaret ettiğimiz ülkelerde gönlümüzden geçen hediyelik eşya satın almıyoruz. Bundan ziyade hafif ve ucuz olduğu için kartpostal topluyoruz. Ancak yine de bu miktarın büyük bir kısmını kendimize değil, sevdiklerimize göndermek üzere aldığımız kartpostallar ve gönderim ücretleri oluşturuyor. Hediyelik sayfamızdan kartpostal satın alıp bizi destekleyenlere gönderdiğimiz kartpostal ücretleri de bu miktara dahil.

Diğerleri 0,46% (122,76 €)

Bu kategoriye yaptığımız ve çok çeşitliliği olmayan harcamaları dahil ettik. Mesela deniz kenarında şnorkel mi kiraladık, bir sokak sanatçısına bahşiş mi verdik, tapınağa girerken Kasia için uzun etek mi kiraladık, bu kategoriye ekledik.

Yama 0,25% (65,53 €)

Kafa Bi Dünya’nın başından beri ziyaret ettiğimiz ülkelerden yama toplayıp sırtçantalarımıza işliyoruz. Bazen bu ülkenin bayrağı oluyor, bazen ise ülke ile alakalı bir şeyin yaması oluyor. Mesela Rusya’da Trans Sibirya Treni‘nde tren görevlisinin kolundaki yamayı satın aldık. Ya da Endonezya bayrağı yerine Endonezya’nın Surabaya kentinde yerel güvenlik biriminin yamasını şanseseri bulduk. Şu an çantalarımız rengarenk oldu=)

Ev Sahipleri İçin Hediyelik Eşya; Couchsurfing yapıyorsak kalacağımız eve elimiz boş gitmeyelim istiyoruz. Her ne kadar çok anlamlı bir kategori olmasa da özellikle ilk günler daha fazla couchsurfing yaptığımız için o günlerde yazmaya başladık, kaldı.

Simkart; Bazı ülkelerde internet bağlantımızın olması için elimizdeki telefonlardan biri için bir simkart edinip, internet pakedi satın aldık.

Harcama defterini tutarken ülke geçişlerini ve uzun yol masraflarını ülke harcamalarına dahil etmeli miyiz, yoksa ayrı mı tutmalıyız diye çok kafa yorduk. Mesela Laos’tan Tayland’a geçerken ödediğimiz ulaşım ücretini iki ülkeye eşit olarak bölmek ülkede yaptığımız harcama ortalamasını çok etkilemezdi ancak Moğolistan’dan Güney Kore’ye yaptığımız pahalı uçuş (592 € – İki Kişi) hangi ülkeye dahil olmalıydı? Yine iki ülke arasında bölüştürsek, bu harcama iki ülkede yaptığımız ortalama harcama miktarını çok yükseltecekti. Ülkeler arası ulaşım hariç diğer uzun ulaşımları ülke bütçesinde değerlendirmek ise doğru olacaktı. Dolayısıyla ülkeler hakkında daha belirgin bilgiye ulaşmak için bu tablodaki harcamalarda ülkeler arası geçişleri hariç tutmaya karar verdik.

Yine de tablodaki bazı ülkelerde yaptığımız harcamalar o ülkenin pahalılığını ya da ucuzluğunu tam olarak yansıtmayabilir. Örneğin Moğolistan aslında çok ucuz bir ülke olmasına rağmen burada satın aldığımız 8 günlük Gobi Çölü turu pahalı bir tur olduğu için ülke ortalamasını çok yükseltti. Ancak bu tur için yaptığımız harcamayı bu tabloda hariç tutmadık, zira Moğolistan ziyaretinde ülke ne kadar ucuz olursa olsun, bu turun yapılması gereken bir etkinlik olduğunu düşünüyoruz.

Tablodaki Avrupa’dan kasıt seyahatimizin ilk günlerinde ziyaret ettiğimiz 4 ülkedir. Bunlar Letonya, Litvanya, Estonya ve Finlandiya’dır. Finlandiya bu ülkeler arasında ve hatta şu ana kadar ziyaret ettiklerimiz arasında en pahalı ülkelerden bir tanesi olabilir. Baltık ülkeleri ise görece daha ucuzdu.

Tablodaki bir başka yanıltıcı olabilecek bilgi ise Arjantin ve Uruguay’ın hem genel harcama miktarı olarak hem de ortalama olarak aşağılarda yer alması. İki ülkede aslında tablodaki diğer ülkelere nazaran daha pahalı ancak Arjantin’de ‘Workaway’ yaptığımız ve bunun haricinde de arkadaşlarımızın evinde kaldığımız, Uruguay’da aynı şekilde arkadaşlarımızın evinde konakladığımız için bu ülkelerde yaptığımız harcama miktarı çok düştü ve bundan dolayı bu ülkeler tabloda çok aşağılarda yer alıyor.

Başka bir durum ise bir ülke olmamasına rağmen Patagonya bölgesini bağlı olduğu ülkelerin haricinde vermemiz. Bunun sebebi ise bu bölgedeki fiyatların ne Arjantin’in ne de Şili’nin geneli ile uyuşmaması. Normalde Arjantin çok aman aman ucuz bir ülke sayılmaz ama söz konusu Patagonya olunca fiyatlar İsviçre fiyatları ile yarışıyor. Hem sadece Patagonya bölgesini ziyaret edecekler için daha belirgin bir fikir olması açısından, hem de bağlı olduğu ülkelerin fiyat skalasını bozmaması için Patagonya ayrı bir şekilde tabloda yerini aldı.

En çok harcama yaptığımız üç ülke Brezilya, Tayland ve Endonezya. Bunun sebebi ise bu ülkelerde bir ay ve daha fazla vakit geçirmiş olmamız. Ancak günlük ortalamaya baktığımızda ise listedeki en pahalı ülke Moğolistan gibi görünse de, az önce de belirttiğim gibi ülke aslında ucuz, ancak turlara ödediğimiz para ortalamayı yükseltiyor. Yine günlük ortalamaya göre Patagonya pahalılığının hakkını vermiş. Olabildiğince ekonomik olmaya gayret göstersek de günlük 92,50 € – İki Kişi harcama yapmışız. Ortalamada üçüncü sırada Japonya var. Bizce de ziyaret ettiklerimiz arasında en pahalı ülke Japonya idi. Hemen ardından ise Rusya geliyor. Bunun sebebi ise sanıyoruz ki 16,5 günlük Rusya seyahatimizde Trans Sibirya Treni biletlerine ödediğimiz ücret. Rusya çok ucuz sayılmazdı ve bu iki faktör ortalamayı oldukça yükseltmiş durumda.

Çok pahalı olmasına rağmen en az harcamayı ise Singapur’da yapmışız. Üstelik az zaman da geçirmedik. Bu şehir devlette 12,5 gün geçirdik ve toplamda 687 € (İki Kişi), günlük ise 54,97 € (İki Kişi) harcama yapmışız. Bütçemizin bu ülkede delinmemesinin en büyük sebebi arkadaşımız Maria’nın bizi evinde ağırlaması ve evin hemen yakınındaki ucuz ev yemekleri yapan restoran. Yine günlük ortalamada en az harcama yaptığımız iki ülke Uruguay ve Arjantin. Bunun sebebi de Singapur’dakine benzer. Uruguay’da konaklamaya neredeyse hiç para vermedik. Özellikle Montevideo’da arkadaşlarımız Sultan ve Gökhan (ve çocukları Ufuk) çiftinin evinde konakladığımız süre boyunca neredeyse dışarıda hiç yemek yemedik ve harcamalarımız minimumda idi. Benzer şekilde Patagonya’dan sonra Arjantin’e geri döndüğümüzde önce Mendoza yakınlarında 8 gün Workaway yaptık ve hiç para harcamadık. Ardından yine 6 gün bu sefer Cordoba civarında başka bir Workaway deneyimimiz oldu ve yine para harcamadık. Hemen ardından ise Buenos Aires’te bir kaç gün arkadaşımız Analia’nın evinde misafir olduk. Bu sebeple bu iki ülke günlük ortalamaya göre listenin dibinde yer alıyor. Ancak bizim hissettiğimiz eğer arkadaşlarımız ve Workaway deneyimleri olmasaydı bu iki ülke günlük ortalamaya göre yaptığımız listede Malezya’nın üzerinde Güney Kore’nin altında yer alabilirdi.

Gözlemlerimize göre pahalıdan ucuza ülkeler:

1-) Japonya
2-) Patagonya*
3-) Singapur
4-) Avrupa**
5-) Rusya
6-) South Korea
7-) Brezilya
😎 Uruguay
9-) Arjantin
10-) Şili
11-) Malezya
12-) Tayvan
13-) Tayland
14-) Endonezya
15-) Filipinler
16-) Kamboçya
17-) Laos

* Patagonya bölge olmasına rağmen ayrı kategoride değerlendirilmiştir.
** Kafa Bi Dünya seyahatimizde ziyaret ettiğimiz 4 Avrupa ülkesi birlikte değerlendirilmiştir. Ülkeler: Litvanya, Letonya, Estonya ve Finlandiya.

1 YORUM

  1. merhaba.
    bende uygungezi hesabının sahıbıyım..
    bu kadar iyi bir anlatım grafiklerle olsun anlatım tarzı olsun daha önce görmedim.baştan sona harıkaydı herşey..tebrik ederim.elinize sağlık..

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here